“High Net Worth Divorce” Nedir?
Yüksel servetli boşanma davaları, evrensel olarak bilinen adı ile “High Net Worth Divorce” boşanma davalarını yakından ilgilendiren mal rejimlerinin tasfiyesine ilişkin olan bir alandır. Her ne kadar farklı bir isimle anılsa da temel de hem boşanma davalarının ilerleyişi bakımından hem de mal rejimlerinin tasfiyesine yönelik olarak kendine has kuralları yoktur. Herhangi bir boşanma davası nasıl görülecekse yüksek mal varlıklı boşanma davası da aynı şekilde yargılama sürecine tabi olacaktır. Ancak mal varlığı bakımından servet tasfiyesinin konu edileceği bu tarz üst segment boşanma davalarında dava konusu olan mal varlıkları çok daha yüksek maddi değerlere sahiptirler. Bu çalışmanın hazırlanmasında ki temel amaçta aslında hangi boşanma davalarının bu kapsamda değerlendirilebileceği ve boşanma davası ve mal rejiminin tasfiyesi sürecinin nasıl ilerleyeceğinin tespit edilmesine ilişkindir.
Boşanma davaları ile birlikte evlilik birliğinin dahil olduğu mal rejimi gündeme gelecektir. Ülkemizde şuan yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejimi ile birlikte seçimlik mal rejimleri de mevcuttur. Bu kapsamda 01.01.2002 sonrasında gerçekleşen evliliklerde uygulanan yasal mal rejimine dahil olmayan eşler açısından da özel olarak kabul edilebilecek seçimlik mal rejimlerinden birine dahil olma hakkı da tanınmıştır. Hangi mal rejimine dahil olunduğuna bağlı olarak evlilik birliğinin sonlandırılması talebi doğrultusunda, eşlerin her ikisi açısından da mal rejiminin tasfiyesi ile birlikte bir takım mali sonuçlar söz konusu olacaktır. Evlilik birliği içinde edinilen mal varlığı değerleri ve eşlerin şahıslarına ait olan kişisel malları göz önünde bulundurularak, bu tasfiye sürecinin sonunda eşler için bir takım ekonomik sonuçlar meydana çıkacaktır. Bu durum genel hatlarıyla her bir boşanma davası bakımından benzer bir süreci beraberinde getirecektir. Söz gelimi, yalnızca bir evin edinildiği bir evlilik bakımından da tasfiyeye yönelik kurallar aynı şekilde sirayet edecektir; beş evin, üç arabanın, iki arsanın edinildiği evlilik bakımından da tasfiye süreci kanuni kuralları ile gerçekleştirilecektir.
Normal Boşanma Davası ile Yüksek Mal Varlıklı Boşanma (High Net Worth Divorce) arasında ki fark nedir?
Yüksek servet değerleri içeren boşanma davalarında hukuki süreç normal bir boşanma davası ile aynı olmakla birlikte, aslında temel ayrım mal varlığı değerlerinin karmaşıklığına ve tespit edilmelerinin güçlüklerine ilişkindir. Bir boşanma davasının tasfiyeye yönelik kısımlarında genellikle konut, araç, banka hesapları gibi sıklıkla karşılaşılabilen mal varlığı değerleri söz konusu olacaktır. Ancak yüksek mal varlıklı boşanmalar açısından devreye şirket hisseleri, yatırım fonları, offshore şirketler, kripto varlıklar, yatlar, jetler, sanat eserleri ve daha pek çok mali değeri yüksek mal varlığı değerleri tasfiye sürecine dahil olacaktır. Bu değerlerin tespit edilebilmesi halinde yine herhangi bir boşanma davası ile aynı kurallar çerçevesinde tasfiye süreci gündeme gelecektir. Fakat bu konu özelinde karşı karşıya kalınan temel problem yüksek mal varlığı değerlerinin pek çoğunun tespitinin zor olması ve tasfiyesinin de pek çok karmaşayı beraberinde getirmesine ilişkindir.
Yüksel mal varlığına ilişkin boşanmalar ayrı bir hukuk alanı olmadığından tabi ki de kendine özgü hukuki kuralları yoktur. Her boşanma davasının ve tasfiye sürecinin dahil olduğu hukuki düzenlemeler çerçevesinde değerlendirilerek hem boşanma süreci hem de mal varlığına yönelik olan tasfiye süreci gündeme gelecektir. Bununla birlikte, özellikle değişen dünya düzeni ve teknolojinin insan hayatına hızla girmiş olması gibi sebepler nedeni ile artık kimin, nerede, ne kadar mal varlığı olduğu gibi konuların tespiti günden güne daha zor bir hal almaktadır. Durum böyle olunca da eşinden mal kaçırmak hedefi ile kötü niyetli şekilde hareket eden eşler açısından, gelişen teknolojik imkanlar kötü amaçlar doğrultusunda kullanılmaya çalışılmaktadır. Hayatın her alanına sirayet etmiş bulunan sanal kimlikler gibi, paranın da sanal dünyada bir karşılık kazanmış olması, dijital para haline gelmesi boşanma davalarının akıbeti bakımından mal varlığı tespitini çokça güçleştirmektedir. Yatırım fonları, kripto varlıklar, soğuk cüzdan gibi maddiyatı teknolojiye bağlı kılan kavramların hayatımıza girmesi ile beraber artık mal varlığı değerlerinin net olarak tespit edilmesi son yıllarda çok zor bir hal almıştır. Bunlar teknolojiye bağlı olan ve ilk akla gelen örnekler olmasına rağmen bir de bunların yanına yurt dışına yapılan yatırımlar, trust ve vakıf yapıları, fikri mülkiyet hakları ve daha niceleri eklendiği taktirde artık evlilik birliği içinde edinilmiş malların ve kişisel malların ayrımının yapılabilmesinin en temelinde yer alan mal varlığının tespiti bile uzun ve meşakatli bir hal almış haldedir.
Yüksek Mal Varlıklı Boşanma Davalarında Avukat Seçiminde Nelere Dikkat Edilmelidir?
Yüksel mal varlığı değerlerine sahip boşanma davalarında, boşanmanın manevi yönünün yanı sıra maddi olarakta her iki taraf açısından da zorlu bir dava süreci olacağı kaçınılmazdır. Bu sebeple, boşanma davalarında uzmanlaşmış özellikle de mal rejimi ve tasfiyesi alanında hem teorik hem de pratik anlamda yeterince donanıma sahip bir boşanma avukatı tarafından sürecin yönetilmesi en sağlıklısı olacaktır. Aksi halde geri dönüşü olmayan maddi zararların ortaya çıkabilecektir.