Boşanma davası sonucunda belirlenen nafaka miktarı değişen hayat şartları nedeniyle ihtiyaçlara cevap vermeyebilmektedir. Bu durumda nafaka artırım davası açmak kaçınılmaz olmaktadır. Ancak bu dava türünü detaylı şekilde incelemeden önce nafaka türlerine dikkat etmek gerekmektedir. Nafaka türleri şu şekilde sıralandırılabilir:
| 1- Tedbir Nafakası |
| 2- İştirak Nafakası |
| 3- Yoksulluk Nafakası |
| 4- Yardım Nafakası |
Mahkeme kararı uyarınca belirlenen nafakanın değişen ve zorlaşan hayat koşulları sebebiyle nafaka alacaklısı bakımından yetersiz kalması söz konusu olabilmektedir. Nafakanın hem güncel hayat koşullarına uyarlanması hem de nafaka alacaklısının mağduriyetinin önüne geçilmesi için dava açılması gerekmektedir. Bu durum da nafaka artırım davası karşımıza çıkmaktadır. Ancak nafaka artırım davası’ nın açılması için nafaka ödeyen tarafın ve nafaka alacaklısının maddi durumlarında farklılıklar olması aranmaktadır.
NAFAKA ARTIRIM DAVASI’NI AÇMA SÜRESİ VAR MIDIR?
Nafaka alacaklısı bakımından herhangi bir mağduriyetin yaşanmaması gözetilerek, nafaka artırım davası bakımından süre belirlenmemiştir. Ancak burada nafaka alacaklısının kötü niyetli davranmaması çok önemlidir. Nafaka alacaklısının böyle bir kötü niyeti olduğuna hakimce kanaat getirildiği takdirde, davanın nafaka alacaklısı aleyhinde sonuçlanması söz konusu olacaktır.
NAFAKA ARTIRIM DAVASI HANGİ KOŞULLARDA AÇILABİLİR?
Eşlerin boşanmasından sonra, müşterek çocuğun velayetini alan tarafın çocuğun beslenme, eğitim, sağlık ve benzeri sorumlulukları doğacaktır. Ancak diğer taraf bakımından da müşterek çocuğun sorumluluğu hiç yok değildir. Bu tarafta artık kendi mali gücü oranında çocuğun giderlerine katkı sağlamakla yükümlüdür. Boşanma sonrasında, eşlerin maddi imkanları da göz önünde bulundurularak nafaka belirlenecektir. Ancak mali durum, gelir düzeyi sabit kalmamaktadır. Zamanla eşlerin mali düzeylerinde, gelirlerinde değişiklikler meydana gelmektedir. Bu durumda, nafaka alan taraf açısından mevcut nafaka artık yetersizse, ekonomik koşullarda ki değişim nedeniyle nafaka yetersiz miktar haline gelmişse yada nafaka borçlusunun mali gücü yüksek oranda artmışsa nafaka artırım davası’ nın koşulları meydan gelmiş demektir.
| 1- Mevcut nafakanın zaman içerisinde nafaka alacaklısının giderlerini karşılayamaz hale gelmesi |
| 2- Nafaka borçlusunun mali gücünün nafakanın bağlandığı tarihe oranla önemli ölçüde artmış olması |
| 3- Ekonomik koşullar nedeniyle mevcut nafaka miktarının önemli ölçüde değer kaybetmesi |
NAFAKA ARTIRIM DAVASI NE KADAR SÜREDE SONUÇLANIR?
Mahkemelerde ki yoğunluk göz önünde bulundurulduğu taktirde, bu sorunun net bir yanıtı olmadığı açıktır. Yetkili ve görevli mahkemelerin yoğunluk seviyeleri, iş yükleri her bir mahkeme bakımından ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Bu sebeple, “Nafaka artırım davası ne kadar sürer?” sorusunun kesin bir cevabı yoktur. Ancak yine de öngörülebilirlik açısından değerlendirildiği taktirde, ortalama 6 ile 9 ay arasında sürebileceği söylenebilmektedir. Ancak çeşitli detayları olan bu dava türünün bireysel olarak değil de bir avukat desteği ile takip edilmesi çok daha yararlı olacaktır.
NAFAKA ARTIRIMINDA YENİ NAFAKA MİKTARI NASIL HESAPLANIR?
Nafaka artırım davası sonucu hükmedilmesi beklenen nafakanın nasıl belirleneceğine ilişkin net bir yol yoktur. Her somut olay bakımından pek çok farklı faktör göz önünde bulundurularak hakim tarafından olumlu yada olumsuz yönde bir karar verilecektir. Ancak mahkeme nafaka artırımının gerekli olup olmadığına karar verirken; enflasyon oranı, eğitim giderleri, maddi durumlarda ki değişiklikler, sağlık giderleri ve buna benzer değişik faktörleri aynı anda göz önünde bulunduracaktır. Bununla birlikte hakim nafaka artırımını değerlendirirken üretici fiyat endeksini (ÜFE) de dikkate alabilmektedir.
NAFAKA ARTIRIM DAVASINDA GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME NERESİDİR?
| GÖREVLİ MAHKEME
Aile hukuku ile yakından alakalı olan nafaka artırım davası’ nda görevli mahkeme aile mahkemesidir. Fakat diğer pek çok konuda da olduğu gibi eğer ki ilgili yargı çevresinde aile mahkemesi yok ise asliye hukuk mahkemelerinde dava açılacaktır. |
YETKİLİ MAHKEME
Nafaka artırım davasında yetkili mahkeme, davalı tarafın yani nafaka borçlusunun ikametinin yer aldığı yer mahkemesidir. |
Nafaka hususu aile hukuku alanının temel konularından biri olduğu için, nafaka artırım davası açılırken alanında uzman bir aile hukuku avukatından yardım alınması, sürecin sağlıklı takibi bakımından oldukça yararlı olacaktır.
NAFAKA ARTIRIM DAVASI’NI KİMİN AÇMASI GEREKİR?
Nafakanın alacaklısı olan tarafından bu davanın açılması gerekmektedir. Aynı zamanda kendisini hukuken temsil eden avukatı da bu davayı açabilecektir. İştirak nafakasının alacaklısı çocuk olmasına rağmen, velayete sahip olan taraf, çocuk adına bu davayı açabilecektir. Ayrıca, çekişmeli boşanma davası sonucunda açılabildiği gibi anlaşmalı boşanma davası’ nın sonucunda da nafaka artırım davası açılabilmektedir. Anlaşmalı boşanma davası’ nda taraflar anlaşmalı boşanma protokolü imzaladıkları için, nafaka artırım davası açılmasının mümkün olmaması şeklinde yanlış bir algı vardır. Ancak sanılanın aksine, her ne kadar nafaka miktarı protokol ile imza altına alınmış olsa dahi, anlaşmalı boşanmış kimselerde nafaka artırım davası açabileceklerdir.